Authentieke Verbanden
Curriculumontwerp · Boek 2 · Pagina 60
Er zijn talloze contexten in het curriculum waarin je krachtige verbanden kunt leggen tussen de kennis en ervaringen uit de verschillende traditionele vakgebieden. Soms wordt hiernaar verwezen als ‘interdisciplinaire verbanden’, of gewoon als ‘dwarsverbanden’ tussen de vakken. Vakken bevinden zich niet in een gesloten zuil, alsof er geen overlap is met andere terreinen; het is echter van belang om authentieke verbanden te leggen, om zo meer diepgang te verwezenlijken in het begrip van de betrokken vakgebieden. Oppervlakkige verbanden tussen vakken leggen puur omdat het moet, heeft geen meerwaarde.
Stap 1: MAAK EEN SAMENHANGEND VERTICAAL CURRICULUM VOOR ELK VAK
Pas voor elk vak op zich het proces van curriculumplanning toe. De volgende Doorloopjes uit Deel 1 kunnen daarbij nuttig zijn:
- Ontwerp een Kennisrijk Curriculum;
- Rangschik Concepten in Kleine Stappen;
- Zorg voor Coherentie;
- Vermeng Kennis & Ervaring Op deze manier zorg je ervoor dat elk vak zijn interne samenhang behoudt, terwijl je al doende ideeën opdoet voor mogelijke verbanden.
- ZOEK VERBANDEN TUSSEN VAKKEN
- INTEGREER OVERLAPPENDE LEERSTOF
- COÖRDINEER PARALLELLE INHOUD
- PLAN ASYNCHRONE VERBINDINGEN
Maak gratis een account aan om alle stappen te zien.
Meer doorloopjes over Curriculumontwerp
- Beoordelen Toetsonwerp: Het beoordelen van hoe de kennis en het begrip zijn opgedaan, is een belangrijk onderdeel van het leerproces. Een goede toets is ontworpen met het oog op zijn doel. Een proces van formatief handelen kan worden ingezet om begrip en kennishiaten op te sporen, zodat leraar en leerling helder krijgen welke volgende stappen er genomen moeten worden. Een summatieve toets geeft aan waar de leerling zich bevindt ten opzichte van het einddoel. Een goed ontworpen toets kan bovendien bijdragen aan het leerproces, doordat leerlingen hun kennisschema’s moeten afspeuren naar relevante informatie.
- Adaptieve Online Vormgeving: Goede online platforms ondersteunen de leraar met toetsen en door de voortgang bij te houden, terwijl hij zelf de inhoud en de volgorde kan bepalen, zodat de vragen aansluiten op het curriculum. Via dergelijke platforms kun je vragenreeksen maken en instructie via tekst of video toevoegen. Leerlingen beantwoorden de vragen op afstand en het platform biedt automatisch de antwoorden. Adaptieve toetsen passen tevens de volgorde van de vragen aan op basis van de resultaten van de leerling en bieden prikkels die de leerling motiveren om de stof door te werken.
- Bouwen Aan Leescultuur: Je zou een leescultuur kunnen definiëren als een algemene consensus over het feit dat lezen de basis vormt voor het leren en op een fijne, verrijkende en nuttige manier deel uitmaakt van het dagelijks leven op school en daarbuiten. Je kunt liefde voor lezen niet afdwingen, maar je kunt er wel voor zorgen dat je leerlingen alle mogelijkheid krijgen om lezen als iets fijns te ervaren, door zowel te sturen op de kunst van het lezen als op leesmotivatie. In dit Doorloopje richten we ons op het bieden van leeskansen.
- Zorg Voor Coherentie: Een curriculum is coherent wanneer leerervaringen, kennis en vaardigheden elkaar zo opvolgen en zo met elkaar verweven zijn dat leerlingen een diepgeworteld begrip opdoen binnen en tussen vakken of kennisdomeinen. Dit vereist verticale planning, zodat kennis altijd kan voortbouwen op stevige fundamenten die eerder zijn gelegd, maar het vereist ook horizontale planning, zodat de leerlingen bewust verbanden leggen tussen onderwerpen die op hetzelfde moment behandeld worden, op zo’n manier dat het onderwijs rijker wordt en voor meer verdieping zorgt.
- Breng De Kern Over Markeer Het Achterland: Een klassiek probleem bij curriculumontwerp is dat er nooit voldoende plek is om alles te behandelen. We moeten dus keuzes maken: wat is de kern en moet absoluut onderwezen worden, en wat moeten we – daarom – achterwege laten of slechts zijdelings aanstippen? Christine Counsell verwijst hiernaar als ‘het achterland’, dat voorbij de kern ligt die we behandelen. Dit achterland is van belang, omdat het een achtergrond vormt voor de kern en zo een brede waaier aan perspectieven en verbonden ideeën aanreikt. Het idee is om dit niet uit het oog te verliezen, maar juist expliciet te markeren.
- Verschillende Soorten Vakkennis: Een simpele manier van kijken naar het curriculum is door het gewoon te zien als een verzameling onderwerpen die we onderwijzen. Een curriculum wordt echter een stuk steviger als we ons bewust zijn van de verschillende soorten kennis die inherent zijn aan het vak. Op die manier kunnen we keuzes maken die zorgen dat we weloverwogen verbreden en verdiepen. Dit bewustzijn helpt ons de volgorde binnen het curriculum te bepalen en balans te vinden tussen de hoeveelheid instructie en ervaringen die we bieden, waardoor leerlingen hun kennisschema’s optimaal kunnen ontwikkelen.