Vakoverstijgende Projecten
Curriculumontwerp · Boek 3 · Pagina 64
Bij vakoverstijgend werk leren leerlingen hoe verschillende vakken samenhangen. Daarbij gaat vanuit verschillende disciplines aandacht naar een reeks bredere leerdoelen, waardoor deze extra bekrachtigd worden. De reikwijdte van interdisciplinair werk is afhankelijk van de context en hoe er in zijn algemeenheid over het curriculum gedacht wordt. Zo kan vakoverstijging de gebruikelijke manier zijn om het curriculum aan te bieden, maar het kan ook projectmatig gebeuren, waarbij verschillende disciplines tegen het einde van het project samenkomen. Dit is het scenario dat we kozen voor dit Doorloopje.
Stap 1: ONTWERP EEN INTERDISCIPLINAIRE TAAK OF OPDRACHT
Inventariseer onderwerpen die potentie hebben voor samenwerking tussen twee of meerdere vakgebieden. Het is belangrijk dat deze onderwerpen van nature passen binnen de verschillende disciplines. Bijvoorbeeld: - een onderzoek naar het Amazonegebied en haar bewoners, waarbij scheikunde, aardrijkskunde, wiskunde, tekenen, taal en ethiek samenkomen; - een verkenning van de veranderende positie van de vrouw in de twintigste eeuw, waarbij geschiedenis, literatuur, techniek en verschillende kunstvakken aan elkaar gekoppeld worden.
- BOUW EEN FUNDERING
- ONTWERP TAKEN DIE DE DISCIPLINES COMBINEREN
- CREËER EEN HOLISTISCHE ERVARING
- GEBRUIK ALS BEKNOPTE BEOORDELING
Maak gratis een account aan om alle stappen te zien.
Meer doorloopjes over Curriculumontwerp
- Vermeng Kennis En Ervaring: Niet alle kennis kan direct onderwezen worden; soms zal die ontwikkeld moeten worden door ervaring. Dit geldt bijvoorbeeld als het om een fysieke vaardigheid gaat – de kennis van hoe het voelt om een bepaalde handeling uit te voeren kan alleen worden verkregen door die zelf te doen. Denk bijvoorbeeld aan hardop een gedicht voorlezen, iets opmeten bij handvaardigheid of een natuurkundepracticum, voorwerpen bekijken in een museum of naar een voorstelling gaan in het theater, of voelen hoe magneten elkaar sterker wegduwen als je ze dichter bij elkaar houdt. Ook dit type kennis zal ingepland moeten worden.
- Rangschik Concepten In Kleine Stappen: Om stevige schema’s te ontwikkelen moeten leerlingen nieuwe leerstof verbinden aan wat ze al weten. Dit proces wordt begrensd door de mate waarin die voorkennis aanwezig is en de beperkingen van het werkgeheugen: we kunnen niet te veel ideeën tegelijkertijd aan. Veel vakgebieden zijn opgebouwd uit een logische set aan ideeën, die op elkaar voortbouwen of een bepaalde volgorde hebben. Dit kunnen de componenten van schrijven zijn, wiskundige bewerkingen, een dans, het bereiden van eten of het begrijpen van een historische gebeurtenis. Hoe steviger de leerlingen in hun schoenen staan en hoe meer ze weten, des te groter de stappen kunnen zijn en vice versa.
- Verschillende Soorten Vakkennis: Een simpele manier van kijken naar het curriculum is door het gewoon te zien als een verzameling onderwerpen die we onderwijzen. Een curriculum wordt echter een stuk steviger als we ons bewust zijn van de verschillende soorten kennis die inherent zijn aan het vak. Op die manier kunnen we keuzes maken die zorgen dat we weloverwogen verbreden en verdiepen. Dit bewustzijn helpt ons de volgorde binnen het curriculum te bepalen en balans te vinden tussen de hoeveelheid instructie en ervaringen die we bieden, waardoor leerlingen hun kennisschema’s optimaal kunnen ontwikkelen.
- Principes Curriculumimplementatie: Het lesmateriaal dat we leerlingen aanbieden doet ertoe. Als ambitieuze verwachtingen niet hun uitwerking vinden in wat bij de leerling op tafel belandt, werkt dat contraproductief. Leraren vinden het prettig om te werken vanuit een aantal principes met een absolute focus op kwaliteit, zowel van de inhoud als van de vormgeving. Het doel daarbij is leerlingen meer kennis te verschaffen, beter te laten onthouden en na verloop van tijd meer zelf te kunnen laten doen.
- Zorg Voor Coherentie: Een curriculum is coherent wanneer leerervaringen, kennis en vaardigheden elkaar zo opvolgen en zo met elkaar verweven zijn dat leerlingen een diepgeworteld begrip opdoen binnen en tussen vakken of kennisdomeinen. Dit vereist verticale planning, zodat kennis altijd kan voortbouwen op stevige fundamenten die eerder zijn gelegd, maar het vereist ook horizontale planning, zodat de leerlingen bewust verbanden leggen tussen onderwerpen die op hetzelfde moment behandeld worden, op zo’n manier dat het onderwijs rijker wordt en voor meer verdieping zorgt.
- Plan Lezen In: Het is inmiddels een geaccepteerd feit dat het verbeteren van het zelfvertrouwen ten opzichte van lezen centraal moet staan in het curriculum als geheel. De meeste vakken hebben hier in vrijwel alle fases een verantwoordelijkheid in en zullen hun curriculum hierop moeten indelen. Door te onderzoeken hoe de beheersing van lezen en de kennis van een vak elkaar kunnen versterken, kan een belangrijke bijdrage worden geleverd aan de geletterdheid van leerlingen. Dit vereist wel dat goed leesmateriaal verzameld wordt en dat leesmomenten stelselmatig terugkeren in de lessen.