TECHNIEKEN BEHEREN

Waarom · Boek 1 · Pagina 10

Het vak van leraren wordt steeds professioneler, en er is steeds meer belangstelling voor _evidence-informed_ praktijken, wat bijvoorbeeld te zien is aan de groeiende populariteit van de ResearchED-beweging. Maar desondanks bestaat er nog geen goed beheerde collectie van de beste technieken voor leraren.

Met dit boek hopen we dat te veranderen. Deze visuele Doorloopjes zijn gebaseerd op onderzoek, analyses, boeken en de dagelijkse lespraktijk, en loodsen leraren op een consistente en duidelijke manier door elke techniek.

Deze verzameling van excellente technieken is ons eerbetoon aan de toepasbaarheid van onderzoek en de vindingrijkheid van leraren.

## PROFESSIONEEL GEHEUGENVERLIES

In het onderwijs volgt de ene hype na de andere, maar ook wetenschappelijk onderbouwde, effectieve strategieën zijn niet altijd even bestendig. Wat twintig jaar geleden nog gemeengoed was in het onderwijs, lijken nu weer nieuwe technieken.

Dit professionele geheugenverlies weerhoudt ons ervan om voort te bouwen op eerdere kennis. Dit soort cycli van vergeten en herontdekken zijn voor leraren frustrerend en demotiverend. Als leraren weer trots moeten kunnen zijn op hun professionaliteit, moeten ze er toch van uit kunnen gaan dat men weet wat goed lesgeven inhoudt, en dat deze kennis ook wordt onthouden en gedeeld?

Waarom zouden we leraren niet 24/7 toegang geven tot een verzameling van de beste onderwijspraktijken? Bij welke andere beroepsgroepen worden de leden aan hun lot overgelaten en moeten ze zelf uitvinden hoe ze kunnen excelleren? Waar blijft de technische handleiding? Welnu, die heeft u op dit moment in handen, in een dubbel gecodeerde vormgeving.

## DODELIJKE MUTATIE

Deze term van Dylan Wiliam beschrijft het veelvoorkomende en jammerlijke proces waarin leraren een nieuwe techniek leren uit een boek of training, deze toepassen in en aanpassen aan hun praktijk, om haar daarna door te geven aan hun collega’s. Bij deze lineaire mond-tot-mondaanpak ontstaan onvermijdelijk steeds kleine veranderingen, en volgens Wiliam gaan vaak precies die aspecten verloren die een techniek effectief maken.

Bij deze ‘overlevering’ raken de technieken des te sneller aangetast doordat ieder individu de geschreven of gesproken omschrijving moet omzetten in een eigen mentaal schema.

## HET CHECKLIST-MANIFEST Atul Gawande analyseerde hoe bedrijven hun werknemers ontwikkelen en vond toen een giftig patroon rondom de notie van ‘supersterren’. Slechts een klein aantal mensen zou een aangeboren talent hebben, en vanwege dit geloof verspilde men tijd en energie aan het opsporen van zulke talenten en beschermen deze gehelligde supersterren koste wat kost hun geheime kennis. Bedrijven die doorhadden hoe misplaatst dit was, begonnen met het aanwijzen van de essentiële elementen in het gedrag van deze ‘sterpelers’, waarvan ze afvinklijstjes maakten. Onze Doorloopjes zijn een vorm van afvinklijstje, maar dan niet van de inflexibele soort. Ze beschrijven stap voor stap wat leraren moeten doen om ook zo’n ‘sterpeler’ te worden. Hiermee verwerpen we het idee dat lesgeven bestaat uit zoveel onbewuste kennis en en tact dat het onmogelijk zou zijn om over te brengen in het kader van de individuele, professionele ontwikkeling van leraren.

## HET CONTEXTVRIJE HUB-MODEL Doordat we onze Doorloopjes contextvrij hebben gemaakt, worden ze een hub waarmee leraren van verschillende disciplines en sectoren hun eigen specifieke context kunnen, ja zelfs móéten toevoegen. Het is de ideale balans tussen de pessimistische opvatting dat lesgeven een kunst is die niet onderwezen kan worden, en de overoptimistische afvinklijstjes die leraren veel te gedetailleerd voorschrijven hoe ze zouden moeten handelen. Doordat verschillende leraren zich verhouden tot één enkel, contextvrij model, worden betekenisvolle gesprekken tussen hen ondersteund door het gedeelde begrip dat hierdoor ontstaat. We moeten niet vergeten dat leraren ook veel gemeenschappelijk hebben in hun dagelijkse lespraktijk.

## LINEAIR MODEL Vanwege de structuur van het lineaire model ontstaan er verstoringen en verbasteringen van de originele techniek. Iedere ontvanger van de communicatie laat een bepaald aspect weg of voegt iets toe wat er niet was. Dergelijke opeenvolgende interpretaties resulteren in een dodelijke mutatie.

## HUB-MODEL Een hub-model behoudt daarentegen een contextvrij centrum. Dit blijft een consistent referentiepunt; elke aanpassing ervan moet zich voegen naar de daadwerkelijke context in de praktijk. Het resultaat hiervan is dat leraren van verschillende vakken het centrale model kunnen gebruiken om met elkaar te communiceren en van elkaar te leren.